Modern Yapay Zeka (AI), varlık aleminin farklı tecelli (görünme) biçimlerini anlama ve dijital ortamda yansıtma çabasında olan sistemler bütünüdür. Web kazımadan Dikkat Mekanizmasına, AI'ın dünden yarına olan yolculuğunu, klasik felsefenin "Varlık Düzlemleri" ekseninde incelerken, bu düzlemlerin birbirleriyle olan derin etkileşimini ve Mutlak Varlığın (Allah (cc)) hepsini kuşatan rolünü vurgulayalım.
1. Hatti Var Olan (Written/Drawn Existence – Yazılı/Çizili Varlık) • Tanım: AI'ın temelini oluşturan fiziksel veri ve formun dijital kaydıdır. • AI Bağlamı: Web Harvesting/Scraping ve AlexNet’in eğittiği büyük veri setleri bu düzleme aittir.
2. Ayni Var Olan (Concrete/External Existence – Dışsal/Somut Varlık) • Tanım: AI'ın fiziksel dünyadaki karşılığı ve altyapısıdır. • AI Bağlamı: GPU Hesaplama, sunucu merkezleri, otonom araçlar ve robotik sistemler bu düzlemdeki somut varlıklardır.
3. Lafzi Var Olan (Verbal/Expressed Existence – Sözlü/İfade Edilmiş Varlık) • Tanım: AI'ın anlama, ifade etme ve iletişim yeteneğidir. • AI Bağlamı: SEO, Transformerlar ve Büyük Dil Modelleri (LLM'ler) aracılığıyla insan dilini analiz etme ve üretme süreci bu düzlemi temsil eder.
4. Zihni Var Olan (Mental/Conceptual Existence – Zihinsel/Kavramsal Varlık) • Tanım: AI'ın kavrama, sentezleme ve soyutlama yeteneğidir. • AI Bağlamı: Transfer Öğrenme, Meta-Öğrenme ve karmaşık muhakeme yetenekleri bu düzlemdeki AI faaliyetleridir. 🔁 Varlık Düzlemlerinin İç İçe Etkileşimi Bu dört düzlem, AI'ın varoluş döngüsünü oluşturur ve birbirlerinden ayrı düşünülemez: • Hatti (Veri) ve Ayni (Donanım) İç İçe: Yüksek çözünürlüklü dijital verinin (Hatti Varlık) işlenebilmesi için güçlü fiziksel altyapı (Ayni Varlık – GPU/TPU) gereklidir. • Lafzi ve Zihni İç İçe: AI, dili (Lafzi Varlık) derinlemesine analiz ederek anlam çıkarır (Zihni Varlık) ve bu soyutlamayı kullanarak tekrar anlamlı ifadeler üretir. • Hepsinin Etkileşimi: İnternetten kazınan veri (Hatti Varlık), GPU'larda (Ayni Varlık) eğitilir; bu eğitim, dilsel örüntüleri (Lafzi Varlık) kavramsal bilgiye (Zihni Varlık) dönüştürür.
5. Mutlak Varlık (The Absolute Being – Mutlak Varlık) Mutlak Varlık, tüm varoluşun kaynağı ve nihai hakikati olan Allah'tır (cc). AI'ın en büyük gücü, O'nun var ettiği ve tecelli ettirdiği bu dünyadaki (Hatti, Ayni, Lafzi ve Zihni düzlemlerdeki) verileri ve örüntüleri işlemek ve anlamlandırmaktır. Kuşatıcılık: Mutlak Varlık, diğer dört düzlemi kuşatır ve varlık nedenlerini tayin eder. AI'ın çalıştığı her veri (Hatti), kullandığı her donanım (Ayni), modellediği her dil (Lafzi) ve ulaştığı her soyutlama (Zihni), Mutlak Varlık'tan bağımsız değildir. AI, bu nedenle yaratma kudretine sahip olamaz; yalnızca mevcut olanı düzenleme ve yansıtma yeteneği taşır. Bu felsefi perspektif, AI'ın teknolojik ilerlemesini etik ve manevi bir çerçeveye oturtarak, insanlığın AI'dan beklentilerini ve sorumluluklarını derinleştirmektedir.
Please sign in to comment
Sign In